Pro Mereor

De rechtbank heeft op 27 januari 2010 uitspraak gedaan in de juridische procedure die twee afvalinzamelaars Sita Recycling Services Noord Oost BV en Van Gansewinkel Nederland BV in oktober 2007 tegen de gemeente Leeuwarden hebben aangespannen. De gemeente Leeuwarden werd in het gelijk gesteld.

Inzet van de procedure was het al dan niet aanbesteden van de huisafvalinzameling. Volgens de eisende partijen moest de inzameling aanbesteed worden. De gemeente Leeuwarden had de inzameling van huishoudelijk afval in 2000 had opgedragen aan B.V. Fryslân Miljeu Noord West zonder het houden van een aanbesteding. Volgens Sita en Van Gansewinkel stelden dat zij hun diensten aanboden tegen een aanzienlijk lager tarief. De rechtbank oordeelde dat de gemeente de huisafvalinzameling niet Europees aan hoefde te besteden. Ook achtte de rechtbank de stelling van Sita en Van Gansewinkel niet aannemelijk dat de gemeente Leeuwarden daarvoor aan Fryslân Miljeu Noord West BV een vergoeding betaalt die niet marktconform is. Verder stelde de rechtbank het de gemeente Leeuwarden vrij stond om niet tot (Europese) aanbesteding over te gaan.

In haar motivering stelde zij dat Leeuwarden tezamen met andere gemeentelijke aandeelhouders van NV Fryslân Miljeu een doorslaggevende invloed heeft op belangrijke en strategische beslissingen van Fryslân Miljeu Noord West BV. Deze BV werkt uitsluitend voor die aandeelhouders en niet voor anderen. De rechtbank stelde daarom dat laatstgenoemde vennootschap als een eigen gemeentelijke dienst te beschouwen is.

In casu is er sprake van inbesteden, zoals de rechtbank ook aangeeft. Een gemeentelijke dienst is onderdeel van de gemeente en gemeenten zijn niet verplicht om opdrachten in de markt te zetten die ze zelf ook kunnen uitvoeren. In deze gemeentelijke dienst is geen private partij (of geld van) betrokken, het is een publiekrechtelijke instelling. De dienst bestaat enkel uit gemeenten en verricht haar diensten enkel voor deze gemeenten. De gemeenten oefenen toezicht uit op de uitvoering van de werkzaamheden, financieren het geheel en het bestuur bestaat uit hun ambtenaren (art 1 sub q en r Bao). Wanneer er een private partij of privaat geld in de dienst zou zitten of ze zouden hun diensten ook aanbieden aan andere partijen/gemeenten dan zou er geen sprake meer zijn van inbesteden aangezien ze dan commerciële activiteiten ontplooien/belangen hebben.
 
De gemeentelijke dienst zelf, in dit geval Fryslân Miljeu Noord West BV, is een aanbestedende dienst. Wanneer zij bijvoorbeeld nieuwe wagens nodig hebben en dat bedrag ligt boven de drempelwaarde, dan moet dit worden aanbesteed.